ผู้แต่งและลักษณะคำประพันธ์
ข้อมูลพื้นฐานตามไฟล์ต้นฉบับ
ผู้แต่ง
พระสุนทรโวหาร (สุนทรภู่)
ลักษณะคำประพันธ์
กลอนสุภาพ และมีลักษณะเป็น นิทานคำกลอน
บริบทของตอน: พระอภัยมณีถูกนางผีเสื้อสมุทรพามาอยู่ในถ้ำกลางทะเลเป็นเวลานาน จนมีบุตรชื่อสินสมุทร เหตุการณ์ในตอนนี้เริ่มเปลี่ยนเมื่อสินสมุทรเปิดปากถ้ำออกไปพบโลกภายนอกและจับเงือกมา ทำให้พระอภัยมณีได้รู้ว่ามีเส้นทางหนีไปยังเกาะแก้วพิสดาร
ลักษณะเด่นของนิทานคำกลอนในตอนนี้
ดำเนินเรื่องด้วยเหตุการณ์ต่อเนื่อง
ตั้งแต่การเปิดปากถ้ำ การเปิดเผยความจริงเรื่องนางผีเสื้อสมุทร การวางแผนหนี การไล่ล่ากลางทะเล ไปจนถึงการเผชิญหน้าที่เกาะแก้วพิสดาร
มีทั้งบทพรรณนาและบทสนทนา
บทพรรณนาทำให้เห็นภาพทะเล ฝูงปลา และกำลังของตัวละคร ขณะที่บทสนทนาช่วยเปิดเผยความคิด ความรัก ความโกรธ และความขัดแย้งของตัวละคร
เน้นความสนุกควบคู่ข้อคิด
เรื่องมีฉากหนี ไล่ล่า เวทมนตร์ และสิ่งเหนือธรรมชาติ แต่ในขณะเดียวกันก็สะท้อนเรื่องความรัก ความกตัญญู ความเสียสละ และการใช้ปัญญาแก้ปัญหา